Lokaal, Sociaal en Ecologisch!

Rebel Music (3): “Beds are Burning” door Midnight Oil

Overal ter wereld, in iedere periode en in elk genre wordt muziek als spreekbuis gebruikt om wantoestanden aan te klagen. De komende weken snuister ik voor de reeks “Rebel Music” in m’n platenkast naar songs die een kleine of grot rol hebben gespeeld in de geschiedenis, of misschien beter een grotere rol hadden gespeeld… en ga ik op zoek naar het verhaal achter de song.
Deze week “Beds are Burning” door de Australische band Midnight Oil.

Een Hit? Ja… en nee. In de Classics 1000 van radio 1 is “Beds are Burning” pas op plaats 685 terug te vinden. In 1988, het jaar waarin de plaat uitkomt, bereikt de single de eerste plaats in de charts in Nieuw-Zeeland, Zuid-Afrika en Canada. In Vlaanderen is de hoogste notering een tweede plek. In eigen land piekt de song op plaats 6.
Die notering in Zuid-Afrika is gezien de boodschap die ze brengt niet toevallig, gezien de strijd tegen apartheid waarin het land op dat moment in is verwikkeld en waarover we het in de eerste aflevering van deze reeks hadden.

“Beds are burning” werd geschreven door  Peter Garrett, Jim Moginie and Rob Hirst nadat ze in 1986 een tournee maakten doorheen de Australische outback waarbij ze speelden voor Aboriginal-gemeenschappen en geconfronteerd werden met de lage levensstandaard en gezondheidstoestand.
De band is altijd politiek geangageerd geweest. Naast de rechtenstrijd voor de Aborigenes, ligt ook de strijd voor een schoner milieu de frontman Peter Garrett na aan het hart. Hij was onder meer voorzitter van de  Australian Conservation Foundation begin en eind jaren ’90. Daarnaast zat hij in de raad van bestuur van de internationale milieu-organisatie Greenpeace.

In 1990 treed Midnight Oil in New York op op de stoep voor het gebouw waar Exxon Oil haar kantoren heeft. Op de banner staat “Midnight Oil makes You Dance, Exxon Oil makes us sick” waarmee de band wil protesteren tegen de olievervuiling die in Alaska werd veroorzaakt door het schip Exxon Valdez. foto:website Midnight Oil

In 2002 houdt de band ermee op wanneer Garrett aankondigt zich te willen focussen op z’n politieke carrière voor de Labour Party. In 2009 schopt hij het tot minister van Leefmilieu, erfgoed en kunst en later is hij minister van onderwijs.
Na een interne machtsstrijd in de partij dient hij in juni 2013 z’n ontslag als minister in.
In 2018 kondigt de band een reunie aan die vorig jaar resulteerden in een nieuwe plaat. The Makaratta Project staat terug bol van de aandacht voor de oorspronkelijke bewoners van het Australische land en verwijst naar de “Uluru Statement of the heart”, de verklaring die na de bijeenkomst bij Uluru, beter gekend als Ayers Rock, werd opgesteld in 2017.
Met deze verklaring eisen de “First Nations” dat ze worden erkend en dat een zogenaamde Makaratta (wat verdrag betekent in het Yolngu) comissie wordt opgericht die op zoek moet gaan naar een overeenkomst tussen de oorspronkelijke bewoners van Australië en zij die er pas enkele honderden jaren wonen…

Uluru, of Ayers Rock. Stuart Edwards – Own work, CC BY-SA 3.0

Geschiedenislesje

Om meer te begrijpen over deze song gaan we terug in de geschiedenis van “Terra Australis Incognita“, wat onbekend zuidelijk land betekent.
In 1606 wordt Australië voor het eerst officieel opgemerkt door Willem Jansz, een Nederlandse ontdekkingsvaarder. Dat het continent op dat moment reeds tienduizenden jaren werd bewoond door Aboriginals en waarschijnlijk ook reeds door de Chinezen en zelfs de Portugezen werd gezien, wordt gemakkelijkheidshalve wel eens vergeten.
Het duurt echter tot 1770 voor de eerste Europeanen stukken land aan de oostkust in bezit nemen. Het is de Britse kapitein James Cook, uiteraard niet te verwarren met het studio-100 gezicht, die als eerste voet aan wal zet. De Britten gebruikten dit land aanvankelijk als strafkolonie voor veroordeelden. Hiermee sloegen ze een dubbelslag: misdadigers en ongewenste elementen verdwenen uit de geciviliseerde wereld en de verre kolonies waar niemand echt vrijwillig heen wilde werden bevolkt. Tot ver in de 19de eeuw bestond het grootste deel van de bevolking uit gedeporteerden of hun afstammelingen.

1901 wordt gezien als de geboorte van de “Commonwealth of Australia” wanneer 6 verschillende kolonies een federatie vormen. Juridisch gezien ontleent Australië haar soevereiniteit aan het “Settled colony principle” dat stelt dat het land vreedzaam werd ingenomen. Dit principe onderkent dat de Aboriginees zich met hand en tand hebben verzet tegen de kolonisator en dat het volk reeds sociale, economische, culturele en religieuze structuren én dat ze over een eigen rechtssysteem beschikten.

Traditionele dans van Aboriginal mannen
CC BY-SA 3.0,

Een strijd voor grondrechten

In verschillende rechtzaken doorheen de twintigste eeuw verzetten Aboriginal-clans zich tegen het innemen van land dat zij bewonen.
Het principe van vreedzame kolonisatie speelt staat hierbij vaak ter discussie.

Toen in de jaren ’50 van vorige eeuw bauxiet (een mineraal waarmee alluminium wordt gemaakt) werd ontdekt in Arnhemland, in het noord-oosten van het land, kreeg een mijnbouwbedrijf er een concessie van de Australische overheid. Hoewel de Yolnu, een groep van zo’n 40 clans, aanvankelijk niet tegen waren omwille van beloofde jobs in de regio, besloten in de jaren ’60 toch een aantal mannen de concessie voor de rechtbank aan te vechten. Hun eis werd verworpen en de mijnen werden gebouwd maar de rechtbank stelde wel een interessant precedent: ze erkende dat de Aboriginals een economische en spirituele band hebben met hun land.
De rechter oordeelde dus wel dat Australië was gekoloniseerd en dat het buiten haar macht viel om het continent op grond van een herziening van historische feiten als veroverd te classificeren.

Even terug naar de song…
Want deze handelt over een andere stam, namelijk de Pintupi. Zij waren één van de laatste stammen die in de jaren ’30 opdoken uit de woestijn en die contact kregen met de nieuwe bewoners in Australië.
De overheid wou dit volk doen opgaan in de Australische bevolking door middel van heropvoeding. Ze slaagden er echter in om hun cultuur en taal te behouden. Tussen de 1950 en 1970 werden ze min of meer verplicht zich te vestigen in Papunya, een gebied in Noordelijk terretorium op zo’n 240 km ten Noord-Westen van Alice Springs.
Dit gebied staat bekend als het rode centrum, omwille van de kleur van het zand.

De strijd om rechtvaardigheid en soevereiniteit voor de oorspronkelijke bewoners van Australië is er één van lange adem. De laatste jaren wordt de stem van de Aborigines steeds luider… De jaarlijkse viering van Australia Day wordt aangegrepen om te protesteren. Waar de blanke Australiërs het als een feestdag zien voor het ontstaan van Australië is het voor de oorspronkelijke bevolking een pijnlijke herinnering aan het verliezen van hun soevereiniteit.
Het is mooi te zien dat een band als Midnight Oil een rol, al is het maar een zeer kleintje, kan spelen in dit verhaal. De muziek verenigt en kan een verhaal vertellen aan vele mensen wereldwijd die anders misschien nooit hadden gehoord over de strijd van de Aboriginals.



Contact the Author

reageer op dit bericht

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.