foto: DWM

Regelmatig hoor je beweren dat ‘t een schande is dat vakbonden vergoedingen uitbetalen aan werklozen. De boodschap is dat de vakbonden profiteren, dat ze zich uit eigenbelang ergens tussenwringen waar ze niks mee te maken hebben.

Als je de moeite doet om die bewering van naderbij te bekijken en in al zijn consequenties door te denken, lijkt het mij duidelijk dat ‘t goed klinkende toogpraat is, bedoeld om vakbonden te irriteren en discrediteren. Dat vakbonden en andere organisaties uit het middenveld betrokken zijn bij de sociale zekerheid, is net goed. Daar zijn pragmatische en principiële argumenten voor…

Om met de pragmatische argumenten te beginnen: niemand is verplicht om zich aan te sluiten bij een vakbond om een werkloosheidsvergoeding te ontvangen. Er bestaat een overheidsinstelling genaamd “Hulpkas voor Werkloosheidsuitkeringen” die ook vergoedingen uitbetaalt. Bovendien werken vakbonden goedkoper dan die Hulpkas. Het is vreemd dat diegenen die beweren dat vakbonden geen uitkeringen mogen uitbetalen, dezelfden zijn die op andere terreinen altijd voor privatisering pleiten. Een dienst van de overheid is al geprivatiseerd en wordt goedkoper uitgevoerd, maar dat is deze keer niet van tel. Bizar: we privatiseren blijkbaar alleen als ‘t ons politiek uitkomt.

Nog belangrijker zijn de principiële argumenten. De sociale zekerheid is niet van de overheid, ze is van alle burgers. De ziekteverzekering of werkloosheidsverzekering zijn ontstaan als privaat initiatief, halfweg de negentiende eeuw, toen groepen mensen zich clandestien verenigden en een klein beetje van hun zuurverdiende centen in een pot samenlegden om leden van de groep die in de problemen kwamen te helpen. Pas na tientallen jaren politieke strijd is de overheid zich schoorvoetend met die private kassen gaan bemoeien en is ze de verzekeringsgedachte gaan ondersteunen en veralgemenen. Dat de overheid en het middenveld (vakbonden, mutualiteiten, werkgevers) daarin samenwerken, is historisch gegroeid en ook vandaag nodig om de rechtstreekse inspraak van diegenen die zich verzekeren te waarborgen. Het is uw sociale zekerheid, niet die van de overheid alleen, daarom zitten de organisaties die u vertegenwoordigen mee aan tafel.

Bovendien, waarom valt men enkel de betrokkenheid van de vakbonden bij de uitbetaling van de werkloosheidsvergoedingen aan? Waarom heeft men het dan niet over andere “bemoeienissen” van private spelers in de sociale zekerheid, zoals bijvoorbeeld de betrokkenheid van de (private) mutualiteiten bij de uitbetaling van ziektekosten? Of die van (private) aan werkgeversorganisaties geliëerde kinderbijslagfondsen zoals securex of admb…?

De roep om vakbonden geen werkloosheidsuitkeringen meer te laten uitbetalen is een poging om vakbonden en daardoor indirect ook de sociale zekerheid te verzwakken. Men kiest een klein deeltje uit een complexe realiteit en maakt er een karikatuur van. Een deel van de rechterzijde heeft blijkbaar genoeg van het sociale pact, van sociaal overleg en samenwerking met vakbonden en het middenveld. Dat sociaal pact en het overlegmodel is de consensus waarop ons systeem van herverdeling gebouwd is. Het is het besef dat vakbonden, werkgevers en overheid moeten samenwerken en herverdelen om te komen tot politieke en sociale stabiliteit. Rechts kiest nu voor confrontatie: ze zien in dit harde klimaat hun kans om terrein terug te winnen. En dàt is pas echt onrustwekkend: uw sociale zekerheid ligt onder vuur, en u beseft het te weinig.

Meer artikelen in deze categorie

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.